@ToplumveBilim1'in son sayısında benden de bir makale var: "Bir fail, bir kurtarıcı ve bir muamma: Cemal Paşa, Araplar ve Ermeniler" Toplum ve Bilim Sayı 157, 2021 iletisim.com.tr/dergiler/top…
1
8
0
26
Bu makalede Cemal Paşa mevcut literatürdeki değerlendirmelerden farklı bir yerde duruyor. Bana göre, Cemal Paşa’nın, Suriye’deki etnik topluluklara yönelik siyasi bakışı başta Araplar, Ermeniler ve Yahudiler olmak üzere bu grupları devletin hakimiyet alanına, bütünlüğü ve +
1
0
0
0
otoritesine halel getirmeyecek bir şekilde hizaya çekmek üzerine kuruludur. Bu doğrultuda radikal, sert ve disipline edici yöntemlere başvurmuş, bilhassa Ermenileri Osmanlı’nın ulusal hakimiyeti ve bekası açısından tehlike arz etmeyecek ve tehcir edildikleri bölgelerde çoğunluğu+
1
0
0
0
oluşturmayacak sayısal bir seviyede tutmaya gayret göstermiştir. Aslında Cemal’in Ermeni meselesini ele alış biçimi İT’nin, bu anlamda Talat ve Enver paşaların genel duruşundan pek de farklı değildir. Cemal Paşa, Ermenilerin reform taleplerini ve bunların yerine getirilmesi +
1
0
0
0
saikıyla Avrupalı devletlerin Osmanlı’ya baskı yapmasını sağlamak için giriştikleri siyasi manevraları devletin onur ve haysiyetine sürülmüş bir leke olarak tanımlar. Böyle bir tehlikenin ve “gaile”nin mutlak bir biçimde bertaraf edilmesi hususunda Talat ve Enver ve
1
0
0
0
bunların İT Merkezi içinde temsil ettiği kanatlarla aynı görüştedir. Ona göre de “Ermeni ayaklanmaları, devletin varlığını tehlikeye düşüren, bastırılması bir nefis savunması zorunluluğu yaratan nitelikte bir olaydı[r]” +
1
0
0
0
Ancak Cemal Paşa bütün bir devlet adamlığı kariyeri boyunca Ermeni cemaatinin liderleri ve önde gelenlerleri ile iyi ilişkiler içinde olmuştur. Bilhassa Adana valisi olduğu dönemde Adana katliamlarına karışanların yargılanıp cezalandırılması ve katliama maruz kalan +
1
0
0
0
Ermenilere yardım edilmesi gibi süreçlerde aktif rol oynamıştır. Bütün bunlar onu Ermeniler nezdinde Talat ve Enver Paşa’ya göre daha “güvenilir” ve müzakere edilebilir bir aktör pozisyonuna sokmuştur. Bunun da ötesinde, Üç Paşalar’ın bu meseledeki temel ayrımları, Ermenilerin +
1
0
0
0
sayısının hangi yöntemlerle Osmanlı devleti açısından artık problem teşkil etmeyecek bir seviyeye çekilmesi hususundadır. Bu noktada Cemal Paşa siyasası imhacı değil, disipline edici ve tam anlamıyla asimilasyoncudur +

7:01 AM · Sep 20, 2021

1
0
0
1
Ermenilerin din değiştirmek suretiyle Türkleştirilmesi ve Müslümanlaştırılması siyasetini benimsemiş ve bunu sistematik olarak uygulamaya koymuştur. Kumandası altındaki IV. Ordu’ya bağlı vilayet, kaza ve mutasarrıflıklarda kitlesel katliamların husule gelmesine cevaz vermemiş +
1
1
0
7
ancak söz konusu bölgelerde zorla din değiştirme siyasasını yoğun bir biçimde kuvveden fiile çıkarmıştır. Bu yaklaşım, onun Ermeni Soykırımı bağlamında neredeyse anbean değişen rollere aynı anda sahip olduğu anlamına gelir.
0
1
0
8